Passé composé và imparfait: quy tắc và bài tập

Quy tắc trong một câu

Passé composé kể hành động (chuyện gì đã xảy ra); imparfait tả bối cảnh (lúc đó như thế nào) và thói quen. Mẹo cho người Việt: nếu trong tiếng Việt bạn có thể nói "đang" hoặc "hồi đó thường", thì thường là imparfait.

Passé composé	Imparfait
Hành động đã xong, xảy ra một lần	Miêu tả, hoàn cảnh
Chuỗi sự việc nối tiếp	Thói quen trong quá khứ
Hành động cắt ngang	Hành động đang diễn ra thì bị cắt ngang

Ví dụ

Il pleuvait (bối cảnh) quand je suis sorti (hành động).

Quand j'étais enfant, je jouais au football tous les samedis (thói quen).

Hier, je me suis levé, j'ai pris le bus et je suis arrivé à 8 heures (chuỗi sự việc).

Je regardais la télévision quand le téléphone a sonné (hành động đang diễn ra, rồi bị cắt ngang).

Lần lượt: bối cảnh rồi hành động; một thói quen ("hồi nhỏ tôi thường chơi"); một chuỗi sự việc; một hành động đang diễn ra ("tôi đang xem") bị một sự việc cắt ngang.

Những từ giúp bạn chọn

Thường dùng imparfait: « autrefois, d'habitude, souvent, tous les jours, chaque été, quand j'étais petit ».
Thường dùng passé composé: « soudain, tout à coup, un jour, hier, en 2020, pendant deux heures, trois fois ».

Cẩn thận với « pendant deux heures »: dù nói về một khoảng thời gian, khoảng đó đã khép lại, nên tiếng Pháp dùng passé composé (« j'ai attendu pendant deux heures »: tôi đã đợi hai tiếng).

Cách chia

Imparfait: gốc của « nous » ở thì hiện tại + -ais, -ais, -ait, -ions, -iez, -aient (« nous finissons → je finissais »). Ngoại lệ: « être → j'étais ».
Passé composé: « avoir » hoặc « être » ở hiện tại + phân từ quá khứ (« j'ai mangé, je suis parti »). Với « être », phân từ hợp giống và số với chủ ngữ (« elle est partie »).

Câu hỏi thường gặp

Tại sao nói « j'ai habité trois ans à Lyon » mà không phải « j'habitais »?+

Vì khoảng thời gian rõ ràng và đã kết thúc: passé composé trình bày hành động như một khối trọn vẹn. Imparfait sẽ mô tả bối cảnh không có giới hạn của câu chuyện: « Quand j'habitais à Lyon, je faisais du vélo tous les jours. » (Hồi tôi sống ở Lyon, ngày nào tôi cũng đạp xe.)

Passé composé dùng « être » hay « avoir »?+

Phần lớn động từ dùng « avoir ». Dùng « être » là các động từ phản thân (« je me suis levé ») và khoảng mười lăm động từ chỉ chuyển động hoặc thay đổi trạng thái: « aller, venir, partir, arriver, entrer, sortir, monter, descendre, naître, mourir, rester, tomber, retourner, devenir ».

Có thể kể cả câu chuyện bằng imparfait không?+

Không: một câu chuyện chỉ dùng imparfait sẽ giống một đoạn miêu tả mà không có gì xảy ra. Hãy dùng imparfait cho bối cảnh và thói quen, passé composé cho những hành động làm câu chuyện tiến triển: « Il pleuvait quand le bus est arrivé. »

Với « soudain » hay « tout à coup » thì dùng thì nào?+

Passé composé, vì những từ này ("bỗng nhiên") báo hiệu một sự việc xảy ra một lần, cắt ngang một tình huống: « Je lisais tranquillement quand, tout à coup, l'alarme a sonné. »

Bài tập có đáp án

1. Quand je ___ petit, j'habitais à Tunis.

2. Je marchais dans la rue quand j'___ mon ancien professeur.

3. Tous les étés, nous ___ chez nos grands-parents.

4. Hier, elle ___ à 7 heures et elle a pris son petit-déjeuner.

Áp dụng bài học này

Viết một bài TCF và nhận trình độ ước tính theo tiêu chí chính thức. Với 14 ngày dùng thử miễn phí. Cách chúng tôi kiểm chứng việc chấm bài

Chấm bài viết của tôi