Đặt câu hỏi lịch sự trong tiếng Pháp: ba dạng câu hỏi

Ba dạng, từ thân mật đến trang trọng

Cả ba câu đều hỏi cùng một điều ("Chủ nhật có mở cửa không?"). Điều thay đổi là ấn tượng bạn tạo ra. Với bạn bè, ngữ điệu là đủ. Với người lạ trong tình huống chính thức, « est-ce que » là lựa chọn an toàn, còn đảo ngữ cho thấy tiếng Pháp chuẩn mực.

Ngữ điệu: đơn giản nhưng nên dùng vừa phải

Giữ nguyên trật tự câu khẳng định và lên giọng ở cuối câu. Đây là dạng phổ biến nhất khi nói chuyện với người quen. Nếu có từ để hỏi, từ đó thường đứng cuối câu: « Vous partez quand ? », « Ça coûte combien ? ». Điểm này khá giống tiếng Việt ("Bao giờ anh đi?", "Cái này bao nhiêu?").

Trong kỳ thi, dạng này không sai, nhưng nếu mọi câu hỏi đều như vậy, lời nói của bạn nghe thiếu chỉn chu. Hãy dùng nó để hỏi tiếp nhanh, không dùng cho các câu hỏi chính.

« Est-ce que »: dạng dùng được mọi lúc

Đặt « est-ce que » ở đầu câu, không đổi trật tự từ. Trước nguyên âm, « que » thành « qu' »: « Est-ce qu'il faut réserver ? ». Nếu có từ để hỏi, từ đó đứng trước: « Où est-ce que… », « Quand est-ce que… », « Combien est-ce que… ».

Cẩn thận với « qu'est-ce que », dùng để hỏi về một vật ("cái gì"): « Qu'est-ce que vous proposez aux débutants ? ». Không nói « qu'est-ce que vous êtes ouverts ? » để hỏi nơi đó có mở cửa không.

Đảo ngữ: dấu hiệu của tiếng Pháp chuẩn mực

Đại từ chủ ngữ chuyển ra sau động từ, nối bằng dấu nối: « Pouvez-vous… ? », « Acceptez-vous… ? ». Khi động từ kết thúc bằng nguyên âm và đại từ bắt đầu bằng nguyên âm, thêm chữ « t » để dễ đọc: « Y a-t-il… ? », « Propose-t-elle… ? ».

Khi chủ ngữ là danh từ, giữ danh từ ở đầu câu rồi lặp lại bằng một đại từ sau động từ: « Le loyer comprend-il les charges ? », « Vos cours ont-ils lieu le soir ? ». Khi nói, tránh đảo ngữ với « je », trừ vài cụm cố định (« Puis-je… ? »).

Làm cho câu hỏi lịch sự hơn

Sự lịch sự không chỉ nằm ở dạng câu hỏi. Có ba công cụ làm câu hỏi nhẹ nhàng hơn: conditionnel (« Pourriez-vous… ? », « Serait-il possible de… ? »), một câu mở đầu (« Excusez-moi, j'aurais une question ») và câu hỏi gián tiếp, biến lời hỏi thành câu khẳng định.

Trong câu hỏi gián tiếp, không dùng đảo ngữ hay « est-ce que », và dấu chấm hỏi biến mất khi mệnh đề chính không phải là câu hỏi. « Qu'est-ce que » thành « ce que », và « est-ce que » thành « si ».

Áp dụng vào bài thi tương tác

• Bắt đầu bằng một câu mở đầu và một câu hỏi chung, rồi hỏi chi tiết dần: giờ mở cửa, giá, điều kiện, thời gian.
• Dùng xen kẽ ba dạng và thêm câu hỏi gián tiếp: chính sự đa dạng mới thể hiện trình độ, không phải việc lặp lại một cấu trúc mình đã nắm chắc.
• Hỏi tiếp dựa trên câu trả lời: « Et dans ce cas, faut-il prévenir à l'avance ? ». Một câu hỏi nối tiếp câu trả lời cho thấy bạn thật sự lắng nghe.
• Kết thúc bằng lời cảm ơn và, nếu tình huống phù hợp, một quyết định: « Merci, je vais réserver pour samedi. ».

Lỗi thường gặp

✗ Pourriez-vous me dire qu'est-ce que vous proposez ?

✓ Pourriez-vous me dire ce que vous proposez ?

Trong câu hỏi gián tiếp, « qu'est-ce que » thành « ce que ». Không bao giờ giữ dạng trực tiếp sau « dire », « savoir » hay « demander ».

Câu hỏi thường gặp